Organizacje z całej Polski apelują o wyrzucenie „Lex knebel” do kosza

Redakcja Data publikacji: 5 lipca 2023

80 organizacji społecznych z całej Polski zaapelowało do posłanek i posłów o odrzucenie „Lex knebel”. Taki przydomek zyskała budząca kontrowersje rządowa nowelizacja tzw. ustawy ocenowej, którą już w czwartek zajmą się posłowie i posłanki z sejmowej Komisji Ochrony Środowiska. 

– W trakcie posiedzenia komisji posłowie i posłanki zdecydują o tym, czy przepuścić do dalszych prac katastrofalny dla zrównoważonego rozwoju Polski projekt. W tym kształcie nowelizacja da obecnemu, ale także każdemu kolejnemu rządowi wolną rękę w forsowaniu arbitralnie wybranych inwestycji całkowicie poza kontrolą społeczną i bez oglądania się na ochronę środowiska – mówi Adrian Chochoł, prawnik z Fundacji Frank Bold.

Dlatego 80 organizacji z całej Polski, zajmujących się na co dzień ochroną środowiska i kwestiami społecznymi, zaapelowało do posłanek i posłów zasiadających w Komisji Ochrony Środowiska o odrzucenie nowelizacji tzw. ustawy ocenowej w całości.

Zwracają m.in. uwagę, że „Lex knebel” nie przewiduje konsultacji z okolicznymi mieszkańcami czy właścicielami gruntów na terenie planowanej inwestycji, którą rząd na podstawie uznaniowych kryteriów uzna za “strategiczną”. Takie „strategiczne” inwestycje będzie można realizować także wbrew woli samorządu i wbrew istniejącym miejscowym planom zagospodarowania przestrzennego.

– Miejsce „Lex knebel” jest w koszu. Rząd w zaciszu swoich gabinetów postanowił rozmontować  system bezpieczników, którymi ludzie mogli się bronić przed szkodliwymi inwestycjami. W ten sposób mówi ludziom: bez żadnego trybu zbudujemy wam za oknem autostradę, powiększymy kopalnię czy utworzymy składowisko niebezpiecznych odpadów – mówi Krzysztof Cibor z Greenpeace.

Jak podkreślają w apelu organizacje, “Lex knebel” to również kolejne pole konfliktu między Polską a Unią Europejską ze względu na niezgodność planowanych przepisów z prawem unijnym.

– Nowelizacja wprost łamie unijną tzw. dyrektywę siedliskową, co doprowadzi do demontażu systemu ochrony przyrody w ramach sieci Natura 2000 w Polsce. Co więcej, jest wbrew ramowej dyrektywie wodnej – projekt dopuszcza wystąpienie negatywnego wpływu na cele środowiskowe dotyczące wód. Wykluczenie społeczeństwa z procesu inwestycyjnego i ograniczenie jego prawa do sądu to z kolei złamanie konwencji z Aarhus. Po raz kolejny rządzący wywołują konflikt z ludźmi i przyrodą na poziomie lokalnym, jak i unijnym –  mówi Radosław Ślusarczyk z Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.

– Ponadto „Lex knebel” umożliwia bardzo szerokie, niemal dowolne stosowanie zasad, które zgodnie z przepisami unijnymi powinny być bardzo rzadkimi odstępstwami w naprawdę wyjątkowych sytuacjach  – dodaje Marek Elas z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków.

Organizacje podkreślają także skandaliczny w ich ocenie przebieg prac nad nowelizacją ustawy ocenowej. Choć była ona poddana publicznym konsultacjom wiosną 2022 r., to kontrowersyjne rozwiązania pojawiły się w niej dopiero w marcu 2023 r. Proponowane przepisy opublikowano dopiero w dniu przekazania projektu do Sejmu.

– Nowelizacja zawiera napisane niedbale przepisy, które ujrzały światło dzienne dopiero w momencie ich przekazania do prac sejmowych. Niech o skali ich kontrowersyjności świadczy to, że w bardzo krótkim czasie tak wiele organizacji zmobilizowało się, by zaprotestować przeciw nowelizacji – komentuje dr Olga Kazalska z WWF Polska.

Pełna treść apelu oraz lista podpisanych pod nim organizacji dostępna jest tutaj.

Inne artykuły z tej samej kategorii:

W „elni Review” ukazał się artykuł Adriana Chochoła z Fundacji Frank Bold i Garetha O’Briena z North Runway Technical Group poświęcony zjawisku regulatory laundering, czyli „prania regulacyjnego”. Autorzy analizują, w jaki sposób istotne zmiany w funkcjonowaniu inwestycji mogą pozostać poza oceną oddziaływania na środowisko (OOŚ).  Źródłem problemu jest konstrukcja dyrektywy OOŚ, która wiąże obowiązek oceny z „przedsięwzięciem”, rozumianym jako roboty budowlane lub inna fizyczna […]

12 listopada 2026 Czytaj więcej

30 września 2026 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach wydał decyzję odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pn.: Wydobywanie węgla kamiennego i metanu, jako kopaliny towarzyszącej, ze złoża „Sośnica”. Decyzja  została wydana po trwającym prawie 3 lata postępowaniu. Inwestor – Polska Grupa Górnicza S.A. – nie uzupełnił wymaganej dokumentacji, pomimo wielokrotnych wezwań organu. Od decyzji inwestorowi przysługuje prawo do odwołania.  Fundacja Frank […]

19 października 2026 Czytaj więcej

Fundacja Frank Bold oraz inne organizacje społeczne od lat wspierają lokalne społeczności na Śląsku w walce z projektami budowy nowych kopalń. Te działania przynoszą wymierne efekty – organy wydają odmowne decyzje, a inwestorzy rezygnują ze swoich planów. Tym razem po wieloletniej batalii prawnej z ulgą odetchną mieszkańcy Orzesza. Niemiecka spółka, która chciała wydobywać węgiel pod ich domami, ostatecznie dała za wygraną.

16 września 2026 Czytaj więcej

Dołącz do naszego newslettera

go-to-top facebook twitter linkedin search arrow-right-long contrast letter copy-button triangle triangle