Jak skutecznie walczyć z następstwami zmian klimatu na poziomie lokalnym? Jak tworzyć plany, które naprawdę przynoszą efekty? – Samorządy nie muszą zaczynać od zera. W Europie działa już wiele sprawdzonych rozwiązań klimatycznych – mówi Bartosz Kwiatkowski, dyrektor Frank Bold.
Na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego przygotowaliśmy publikację, która wspiera lokalne władze w planowaniu i wdrażaniu działań na rzecz klimatu. – Naszym celem było zebrane dobrych praktyk w jednym miejscu i pokazanie, jak można je wdrażać lokalnie – podkreśla Kwiatkowski, który jest autorem publikacji.
Ten praktyczny przewodnik powstał z myślą o jednostkach samorządu terytorialnego. Ma ułatwić tworzenie realnych i mierzalnych planów klimatycznych w całej Polsce.
Publikacja opiera się na analizie ponad 40 strategii klimatycznych z 8 krajów UE, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii oraz 4 regionów w Polsce. Zawiera 22 inspirujące przykłady dobrych praktyk, które mogą być punktem wyjścia do tworzenia lub aktualizacji lokalnych strategii klimatycznych.
Inspirujące praktyki
W Paryżu wprowadzono program malowania dachów na biało lub pokrywania ich specjalną odblaskową farbą. Dzięki temu temperatura na ostatnich piętrach budynków spada nawet o 6°C, a zużycie klimatyzacji obniża się o 30%. To proste działanie pomaga w walce z miejskimi wyspami ciepła.
We Francji rozwijają się energetyczne spółdzielnie wiejskie (centrales villageoises), w których mieszkańcy i lokalne władze wspólnie inwestują w odnawialne źródła energii. W ponad 75 gminach działają setki instalacji fotowoltaicznych, a wyprodukowana energia zostaje w lokalnym obiegu.
W Walencji z kolei zainwestowano w rowerową infrastrukturę łączącą miasto z sąsiednimi miejscowościami. Nowe, dwukierunkowe trasy są dobrze oświetlone, oznakowane i zintegrowane z transportem publicznym – wspierają codzienną, niskoemisyjną mobilność.
W Amsterdamie działa sieć doradców energetycznych – to przeszkoleni wolontariusze, którzy odwiedzają osoby zagrożone ubóstwem energetycznym. Pomagają im ograniczyć rachunki za prąd i ogrzewanie, udzielają prostych porad, a nawet wyposażają w energooszczędne akcesoria.
Z bardziej strategicznych rozwiązań warto wspomnieć o budżecie węglowym, który wprowadził Paryż. To narzędzie określające limit emisji CO₂, którego miasto nie może przekroczyć w danej kadencji władz. Taki system pozwala na planowanie działań klimatycznych w sposób mierzalny, konkretny i zobowiązujący.
Co z tego wynika dla Małopolski?
Przewodnik zawiera nie tylko przykłady z zagranicy, ale także rekomendacje dostosowane do potrzeb regionu. Wskazuje m.in. na potencjał tworzenia społeczności energetycznych, wdrażania lokalnych budżetów węglowych czy prowadzenia działań adaptacyjnych w miastach i gminach.
Publikacja zawiera także propozycje narzędzi do monitorowania i raportowania postępów, które mogą pomóc samorządom w ocenie skuteczności podejmowanych działań.
Dokument „Działania na rzecz łagodzenia i adaptacji do zmiany klimatu w kluczowych sektorach wskazanych w Regionalnym Planie Działań dla Klimatu i Energii – dobre praktyki krajowe i europejskie” dostępny jest na stronie projektów klimatycznych LIFE w Małopolsce.
