Ministerstwo Klimatu i Środowiska zakomunikowało, że Komisja Europejska wniosła zastrzeżenia do zakładanego mechanizmu wsparcia podmiotów uczestniczących w klastrze energii i zapowiedziało, że opracowuje modyfikację systemu wsparcia.
O to samo apelowała ekspertka Fundacji Frank Bold Agnieszka Stupkiewicz już siedem miesięcy temu.
Nowelizacja ustawy o odnawialnych źródłach energii z 2023 r. przewidywała mechanizm wsparcia dla klastrów energii, czyli lokalnych porozumień między gminami, firmami i odbiorcami, które wspólnie inwestują w odnawialne źródła energii, magazyny i sieci.
Wsparcie miało polegać na zwolnieniach z części opłat, min.: z opłaty OZE, opłaty kogeneracyjnej i części opłat dystrybucyjnych. Ten system miał wejść w życie 2 lipca 2024 r., ale wymagał zgody Komisji Europejskiej. Tyle, że zawiadomienie do Komisji Polska wysłała dopiero na przełomie wiosny i lata 2024 r. a stanowisko KE uzyskano w lipcu 2025 r.
Komisja Europejska zaakceptowała zwolnienia z opłaty OZE i części innych opłat, ale zakwestionowała sposób wprowadzania ulg w opłatach dystrybucyjnych, a tym samym ustawa wymaga przeprojektowania, o czym donosiła Agnieszka Stupkiewicz.
– Mamy ustawę, mamy rejestr klastrów, ale wsparcia brak, co patrząc na założenia było do przewidzenia, bo czasu na uzyskanie akceptacji KE było mało, a wsparcie od samego początku było ograniczone czasowo – maksymalnie można byłoby z niego skorzystać do 2029 r. Ta sytuacja pokazuje, jak brak realistycznego harmonogramu może osłabić nawet najlepsze chęci – mówi nasza ekspertka.
Co dalej?
Agnieszka Stupkiewicz zwraca uwagę, że prawo unijne nie zakazuje obniżania opłat dystrybucyjnych jako takich, ale wymaga, aby opłaty dla m.in klastrów były proporcjonalne i kosztowo uzasadnione, co musi zostać poprzedzone odpowiednią analizą i obliczeniami
– Pozostaje tylko mieć nadzieję, że odpowiednia analiza zostanie wykonana i Polska będzie mogła wykazać, że klastry wpływają na zwiększenie autokonsumpcji energii na ograniczonym obszarze sieci, obniżając koszty sieciowe, a zatem mogą ponosić niższe opłaty – mówi Stupkiewicz.
– To bardzo ważne, bo energetyka obywatelska, w tym klastry energii, są istotnym elementem transformacji energetycznej, a mechanizmy wsparcia w początkowych latach pozwalają uzyskać zainteresowanie i przekuć je w zwiększenie poziomu akceptacji dla samej transformacji – podsumowuje ekspertka.
