Transformacja energetyczna w Polsce a Karta Praw Podstawowych UE

Redakcja Data publikacji: 2 kwietnia 2025

Frank Bold opublikował dwie analizy zgodności polskiego prawa z zasadami zapisanymi w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Zespół autorski prześledził, jakie wyzwania związane z przestrzeganiem praw podstawowych towarzyszą wdrażaniu programu REPowerEU oraz implementacji do polskiego prawa wybranych dyrektyw środowiskowych.

Polska stoi przed wyzwaniem transformacji, która zakłada m.in. zmniejszenie zużycia energii końcowej o 13% do 2030 roku czy modernizację budynków o wysokim zużyciu energii do 2035 roku.

– Implementacja REPowerEU i wybranych dyrektyw środowiskowych to nie tylko techniczne wyzwanie, ale również test zgodności działań legislacyjnych z Kartą Praw Podstawowych UE. Polska ma szansę stać się liderem transformacji energetycznej w regionie, pod warunkiem przestrzegania zasad ochrony środowiska i innych praw podstawowych obywateli. To właśnie przestrzeganie praw podstawowych powinno być fundamentem transformacji – mówi Bartosz Kwiatkowski, dyrektor Frank Bold.

Analiza „Karta Praw Podstawowych a prawo polskie. Wdrożenie unijnych aktów prawnych powiązanych z REPowerEU” bada, w jaki sposób Polska implementuje unijne przepisy dotyczące efektywności energetycznej i rozwoju odnawialnych źródeł energii. Skupia się przy tym na zgodności tych działań z art. 37 Karty Praw Podstawowych, który przewiduje zasadę integracji wysokiego poziomu ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju w politykach publicznych.

– Polska podejmuje działania mające na celu implementację planu REPowerEU, jednak proces ten napotyka opóźnienia. Analiza Frank Bold wyraźnie wskazuje, że Karta Praw Podstawowych może być skutecznym narzędziem dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego w działaniach na rzecz bardziej ambitnego podejścia do transpozycji dyrektyw unijnych, a także zapewnienia przejrzystości działań i udziału społeczeństwa w procesie decyzyjnym – mówi Maria Włoskowicz, prawniczka Frank Bold.

Analiza „Karta praw podstawowych a prawo polskie. Wdrożenie wybranych unijnych dyrektyw środowiskowych do prawa polskiego w świetle art. 37 Karty praw podstawowych” skupia się na implementacji trzech aktów prawnych: dyrektywy EIA, dyrektywy SEA oraz Ramowej Dyrektywy Wodnej. Analiza bada, czy proces ten uwzględnia zasady zrównoważonego rozwoju oraz inne prawa podstawowe zapisane w Karcie, takie jak prawo do dobrej administracji czy dostępu do dokumentów.

– Polska nie w pełni uwzględnia zasadę integracji wysokiego poziomu ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju w procesie implementacji unijnych dyrektyw środowiskowych. Chociaż prawo krajowe zawiera podstawy prawne do realizacji tej zasady, brak konsekwentnej transpozycji dyrektyw oraz opóźnienia w pracach legislacyjnych mogą utrudniać osiągnięcie przez Polskę celów klimatycznych i środowiskowych – podkreśla dr Katarzyna Doroszewska-Chyrowicz, prawniczka Frank Bold.

Obie analizy powstały w ramach projektu STELLAR finansowanego przez Unię Europejską w ramach programu „Obywatele, równość, prawa i wartości” (CERV). Można je znaleźć na podstronie Publikacje.

Fot. Christian Lue / Unsplash

Inne artykuły z tej samej kategorii:

Z przytupem wraca temat deregulacji prawa ochrony środowiska. Do konsultacji trafił projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów UDER95).  Projekt przewiduje zmianę kilkunastu ustaw polegającą na rozszerzeniu stosowania milczącej zgody. Milcząca zgoda polega na tym, że jeżeli organ w określonym terminie nie wyda decyzji lub postanowienia przyjmuje się, że orzekł w sposób korzystny dla wnioskodawcy.   W założeniu […]

24 listopada 2025 Czytaj więcej

Bez oceny wpływu na środowisko, opinii eksperckich i głosu obywateli – tak według rządowego projektu mają powstawać nowe inwestycje. Chodzi m.in. o przedsięwzięcia takie jak chlewnie czy fermy przemysłowe, których działalność może stanowić zagrożenie dla lokalnych społeczności oraz środowiska naturalnego. Dlatego ponad 100 organizacji społecznych zaapelowało do premiera o wycofanie się z proponowanych zmian. Do konsultacji trafił projekt ustawy o „upraszczaniu procedur administracyjnych”. Przewiduje on wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w procesach […]

23 listopada 2025 Czytaj więcej

W związku z zaproszeniem skierowanym przez Panią Ministrę do spraw Społeczeństwa Obywatelskiego, Adrianę Porowską, do wybranych organizacji społecznych na spotkanie dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo przed sądami administracyjnymi (nr z wykazu prac legislacyjnych: UDER32) informujemy, że jednoznacznie sprzeciwiamy się proponowanym zmianom w art. 173 p.p.s.a. i podjęliśmy wspólną decyzję o nieuczestniczeniu w spotkaniu z podanych niżej przyczyn.

9 czerwca 2025 Czytaj więcej
go-to-top facebook twitter linkedin search arrow-right-long contrast letter copy-button triangle triangle