Transformacja energetyczna w Polsce a Karta Praw Podstawowych UE

Redakcja Data publikacji: 2 kwietnia 2025

Frank Bold opublikował dwie analizy zgodności polskiego prawa z zasadami zapisanymi w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Zespół autorski prześledził, jakie wyzwania związane z przestrzeganiem praw podstawowych towarzyszą wdrażaniu programu REPowerEU oraz implementacji do polskiego prawa wybranych dyrektyw środowiskowych.

Polska stoi przed wyzwaniem transformacji, która zakłada m.in. zmniejszenie zużycia energii końcowej o 13% do 2030 roku czy modernizację budynków o wysokim zużyciu energii do 2035 roku.

– Implementacja REPowerEU i wybranych dyrektyw środowiskowych to nie tylko techniczne wyzwanie, ale również test zgodności działań legislacyjnych z Kartą Praw Podstawowych UE. Polska ma szansę stać się liderem transformacji energetycznej w regionie, pod warunkiem przestrzegania zasad ochrony środowiska i innych praw podstawowych obywateli. To właśnie przestrzeganie praw podstawowych powinno być fundamentem transformacji – mówi Bartosz Kwiatkowski, dyrektor Frank Bold.

Analiza „Karta Praw Podstawowych a prawo polskie. Wdrożenie unijnych aktów prawnych powiązanych z REPowerEU” bada, w jaki sposób Polska implementuje unijne przepisy dotyczące efektywności energetycznej i rozwoju odnawialnych źródeł energii. Skupia się przy tym na zgodności tych działań z art. 37 Karty Praw Podstawowych, który przewiduje zasadę integracji wysokiego poziomu ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju w politykach publicznych.

– Polska podejmuje działania mające na celu implementację planu REPowerEU, jednak proces ten napotyka opóźnienia. Analiza Frank Bold wyraźnie wskazuje, że Karta Praw Podstawowych może być skutecznym narzędziem dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego w działaniach na rzecz bardziej ambitnego podejścia do transpozycji dyrektyw unijnych, a także zapewnienia przejrzystości działań i udziału społeczeństwa w procesie decyzyjnym – mówi Maria Włoskowicz, prawniczka Frank Bold.

Analiza „Karta praw podstawowych a prawo polskie. Wdrożenie wybranych unijnych dyrektyw środowiskowych do prawa polskiego w świetle art. 37 Karty praw podstawowych” skupia się na implementacji trzech aktów prawnych: dyrektywy EIA, dyrektywy SEA oraz Ramowej Dyrektywy Wodnej. Analiza bada, czy proces ten uwzględnia zasady zrównoważonego rozwoju oraz inne prawa podstawowe zapisane w Karcie, takie jak prawo do dobrej administracji czy dostępu do dokumentów.

– Polska nie w pełni uwzględnia zasadę integracji wysokiego poziomu ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju w procesie implementacji unijnych dyrektyw środowiskowych. Chociaż prawo krajowe zawiera podstawy prawne do realizacji tej zasady, brak konsekwentnej transpozycji dyrektyw oraz opóźnienia w pracach legislacyjnych mogą utrudniać osiągnięcie przez Polskę celów klimatycznych i środowiskowych – podkreśla dr Katarzyna Doroszewska-Chyrowicz, prawniczka Frank Bold.

Obie analizy powstały w ramach projektu STELLAR finansowanego przez Unię Europejską w ramach programu „Obywatele, równość, prawa i wartości” (CERV). Można je znaleźć na podstronie Publikacje.

Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Unia Europejska ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Fot. Christian Lue / Unsplash

Inne artykuły z tej samej kategorii:

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach po wieloletnim postępowaniu wydał decyzję odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań na rzecz spółki PG Silesia dla planowanego wydobycia węgla ze złoża „Dankowice 1”. Złoże miało być wydobywane z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury kopalni Silesia. Decyzja oznacza zakaz wydobywania węgla z nowego złoża. 

15 kwietnia 2026 Czytaj więcej

Mija 10 lat od wyrażenia ambitnych oczekiwań, ale ich realizacja wciąż jest odwlekana. Nie ma natomiast wątpliwości – społeczności energetyczne będą rozwijane.

14 kwietnia 2026 Czytaj więcej

Z wielką przyjemnością wzięliśmy udział w spotkaniu zorganizowanym w ramach projektu „TriLand” w Zgorzelcu. Spotkanie było jednym z kilku w  cyklu warsztatów służących budowaniu lokalnej sieci osób aktywnie wspierających proces sprawiedliwej transformacji subregionu Turów. Naszą Fundację reprezentowała mecenas Agnieszka Stupkiewicz, która koncentrowała się na prawnych aspektach funkcjonowania kompleksu Turów. 

27 marca 2026 Czytaj więcej

Dołącz do naszego newslettera

go-to-top facebook twitter linkedin search arrow-right-long contrast letter copy-button triangle triangle