Po trwającym ponad 10 lat postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej dla nowej kopalni węgla kamiennego w Rybniku na złożu „Paruszowiec” zapadła ostateczna decyzja.
22 kwietnia 2026 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił w całości decyzję środowiskową wydaną wcześniej przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Katowicach i odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań, co jest równoznaczne z ostatecznym zakończeniem postępowania.
Decyzja wynika z tego, że na obszarze, gdzie planowana była budowa infrastruktury kopalni obowiązuje plan miejscowy uniemożliwiający lokalizację tego typu przedsięwzięcia. Jest to efekt świadomej polityki władz miasta Rybnika, które ponad politycznymi podziałami przyjęły plan miejscowy blokujący realizację tej inwestycji. Do unieważnienia planu próbował doprowadzić zarówno śląski wojewoda, jak i inwestor – spółka Bapro. Obie sprawy zakończyły się prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdziły, że miasto przyjęło plan miejscowy zgodnie z prawem. O tych wyrokach pisaliśmy w 2021 i 2022 roku. Przeciwko budowie kopalni jednoznacznie opowiadali się mieszkańcy Rybnika, władze miasta, lokalny biznes i organizacje społeczne, w tym Fundacja 360! z Rybnika wspierana przez prawników Frank Bold. Obawy dotyczyły głównie degradacji środowiska, obniżenia atrakcyjności gospodarczej miasta, szkód górniczych, które wymusiłyby przeniesienie istniejących, nowoczesnych i dobrze prosperujących zakładów przemysłowych.
Sprzeczność z planem miejscowym stanowi podstawę do wydania odmownej decyzji środowiskowej. Inwestor starał się jednak za wszelką cenę przeciągnąć sprawę poprzez zawieszanie postępowania. W 2024 r. złożył kolejny wniosek o zawieszenie postępowania, co odsunęłoby wydanie decyzji o kolejne 3 lata. Przeciwko zawieszeniu wystąpiła rybnicka Fundacja 360! reprezentowana przez prawników Frank Bold. Sprawa zakończyła się wygraną przed sądem, w wyroku z 4 czerwca 2025 r. (sygn. akt IV SA/Wa 586/25) WSA w Warszawie stwierdził, że kolejne zawieszenie postępowania byłoby sprzeczne z interesem społecznym.
W tej sytuacji GDOŚ musiał podjąć postępowanie, a w związku z obowiązującym planem miejscowym musiał wydać decyzję odmowną. To rozstrzygnięcie ostatecznie pogrzebało plany budowy nowej kopalni węgla kamiennego. Co prawda decyzja GDOŚ nie jest prawomocna i stronom postępowania przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to w aktualnym stanie faktycznym i prawnym ryzyko jej uchylenia wydaje się znikome.
„Decyzja ma wymiar symboliczny. Pokazuje, że era budowy kopalń wbrew jednoznacznej woli lokalnych społeczności i gmin definitywnie się zakończyła. Pozytywne zakończenie nie byłoby jednak możliwe, gdyby nie ogromna determinacja społeczeństwa obywatelskiego oraz umiejętność wzniesienia się ponad polityczne podziały przez radnych i prezydenta Rybnika’ – podsumowuje Miłosz Jakubowski, radca prawny z Fundacji Frank Bold.
