Naczelny Sąd Administracyjny oddalił naszą skargę kasacyjną, w której wnioskowaliśmy o wznowienie postępowania w sprawie koncesji wydobywczej dla Kopalni Węgla Brunatnego Turów. “Decyzja sądu kończy spór sądowy dotyczący koncesji Kopalni Turów. Wyrok NSA potwierdza prawidłowość dotychczasowych rozstrzygnięć organów administracji i sądów w tej sprawie” informuje Polska Grupa Energetyczna. O co tak naprawdę chodzi w całej sprawie?
Wyrok, który zapadł 18 czerwca nie przesądza o legalności wydobycia węgla w kopalni Turów. Dotyczy kwestii formalnej, to jest tego, czy mogliśmy domagać się wznowienia postępowania zakończonego wydaniem koncesji przedłużającej wydobycie w kopalni o 6 lat (od 2020 do kwietnia 2026 r.).
Sądy nie oceniały samej koncesji ani jej zgodności z prawem. Dlatego rozstrzygnięcie nie zmienia oceny Fundacji Frank Bold, że koncesję przedłużono z poważnym naruszeniem prawa unijnego i z pominięciem argumentów strony społecznej.
Zauważmy też, że niezależnie od rozstrzygnięcia, ta sprawa ma obecnie niewielkie znaczenie praktyczne, bo dotyczy okresu, który już upłynął. I nawet gdyby sąd przyznał nam rację, to otworzyłoby to drogę do kolejnego wieloletniego postępowania, w którym dopiero poddano by analizie samą koncesję.
Natomiast w sprawie Turowa kluczowe jest to, co dzieje się teraz i co będzie działo się w przyszłości. Subregion Turów nie korzysta ze środków z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, a eksperci oraz rządowe dokumenty takie jak Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu wskazują, że w połowie lat 30. Polska nie będzie już potrzebować drogiego węgla brunatnego. Co to oznacza? Region nie jest przygotowany na wcześniejsze ograniczenie działania kopalni.
Dlatego, razem z samorządami subregionu złożyliśmy w maju list do Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska z apelem o podjęcie konkretnych działań na rzecz transformacji regionu, w tym przyjęcie specustawy dla Turowa. Wiemy, że list został przekazany odpowiednim ministrom, ale wciąż czekamy na odpowiedź. Tymczasem mieszkańcy i mieszkanki regionu potrzebują jak najszybciej silnych narzędzi prawnych, środków finansowych, inwestycji i uwagi rządu.
Niestety, jak wskazuje raport przygotowany na zlecenie Komisji Europejskiej w 2025 r., zarówno PGE GIEK S.A. – operator kopalni i rząd, mimo że są kluczowymi podmiotami, od których zależy transformacja, pozostają w temacie nieaktywni.
