Szykują się ważne dla organizacji społecznych zmiany w Kodeksie postępowania karnego. – Istotne jest teraz, aby nie zatrzymać się w pół drogi – ocenia Bartosz Kwiatkowski, dyrektor Frank Bold.
Chodzi o rozszerzenie uprawnień instytucji społecznych, które składają zawiadomienie o przestępstwie, poprzez umożliwienie im wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Ma to szczególne znaczenie w przypadku tzw. przestępstw bez ofiar, czyli np. przestępstw korupcyjnych czy przeciwko środowisku. Zmiana jest odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez organizacje społeczne, ale jedynie częściową.
– Przedstawiony projekt nie rozwiązuje dalej idącego problemu, jakim jest rzeczywisty brak uprawnień organizacji społecznych na sądowym etapie postępowania karnego – ocenia Bartosz Kwiatkowski.
Obecnie organizacje społeczne mają bardzo wąskie uprawnienia: mogą zgłaszać swój udział w postępowaniu, który wiąże się wyłącznie z możliwością uczestniczenia w rozprawach, wypowiadania się i składania oświadczeń na piśmie. Organizacje nie mogą jednak wykonywać praw pokrzywdzonego ani występować w sprawie jako oskarżyciel posiłkowy, a tym samym nie mają prawa wnoszenia środków zaskarżenia.
Aby zwiększyć ochronę dóbr prawnych znajdujących się w zakresie działalności organizacji społecznych, należy wprowadzić do Kodeksu postępowania karnego przepisy, które dadzą organizacjom rzeczywiste uprawnienia do ochrony wartości objętych ich celami statutowymi – tak jak ma to miejsce w sprawach dotyczących krzywdzenia zwierząt.
– Jest to szczególnie istotne w przypadku przestępstw przeciwko środowisku, którego jedynymi rzecznikami często bywają organizacje ekologiczne – puentuje Kwiatkowski.
