Polska ma więcej czasu by odpowiedzieć na rekomendacje lobbingowe GRECO. Czy go wykorzysta?

Bartosz Kwiatkowski Data publikacji: 1 lipca 2016

Grupa Państw Przeciwko Korupcji (GRECO) przedłużyła Polsce dodatkowy termin do udzielenia informacji o stanie implementacji rekomendacji zawartych w Raporcie Oceny z czwartej rundy ewaluacyjnej, w tym rekomendacji dot. regulacji działalności lobbingowej. Czy doczekamy się wdrożenia zaleceń?

GRECO

[pullquote]GRECO przyjmuje do wiadomości, że w związku z obecnym brakiem ostatecznych rezultatów, konieczny jest dalszy znaczący i widoczny postęp […] który pokaże, że możliwy jest akceptowalny poziom realizacji zaleceń. […] GRECO wzywa […] do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących realizacji zaleceń […] do dnia 30 czerwca 2016 r.[/pullquote]

Działająca przy Radzie Europy GRECO w swoim Raporcie Zgodności dot. czwartej rundy ewaluacyjnej wyznaczyła Polsce w 2014 r. – wobec braku wdrożenia rekomendacji zawartych w Raporcie Oceny z 2012 r.- dodatkowy termin, który upływał wczoraj, do przedstawienia informacji dotyczących realizacji zaleceń.

Zalecenie te to m.in. rekomendacje odnoszące się do szeroko rozumianych kontaktów parlamentarzystów z lobbystami zawodowymi:

  • zwiększenie przejrzystości relacji parlamentarzystów z lobbystami i innymi osobami trzecimi, które próbują wywierać wpływ na proces legislacyjny, w tym również w związku z posiedzeniami podkomisji parlamentarnych;
  • uzupełnienie Zasad Etyki Poselskiej o jasne wskazówki dla posłów dotyczące konfliktów interesów (np. ich definicje i/lub rodzaje) i powiązanych tematów (w tym zwłaszcza przyjmowania prezentów i innych korzyści, zakazu łączenia stanowisk, dodatkowych zajęć i udziałów/interesów finansowych, niewłaściwego wykorzystywania informacji i środków publicznych, obowiązku składania oświadczeń majątkowych oraz postawy wobec osób trzecich, takich jak lobbyści – z podaniem rozbudowanych przykładów); oraz ii) wprowadzenie takich standardów etycznych i postępowania również wśród senatorów oraz rozpowszechnienie ich w gronie senatorskim;
  • opracowanie, zarówno w odniesieniu do posłów, jak i senatorów,  jasno zdefiniowanego mechanizmu deklarowania potencjalnych konfliktów interesów parlamentarzystów – z uwzględnieniem interesów członków najbliższej rodziny – w związku z konkretnymi przepisami prawnymi (projektami).

Jak wynika z ustaleń Fundacji Frank Bold GRECO przedłużyła wskazany termin do 30 września 2016 r., ze względu na nadmiar bieżącej pracy. Niestety nie zmienia to faktu, że Polska – gdyby termin nie uległ zmianie – nie miała szans udzielić odpowiedzi. Czy uda się do końca września? Wątpimy.

Sejm

W Sejmie trwały co prawda prace, mające na celu wdrożenie rekomendacji GRECO, ale wszystkie one zostały przerwane wraz z zakończeniem VII kadencji w listopadzie 2016 r.

Wśród proponowanych wówczas zmian warto odnotować:

  • zmianę brzmienia art. 14 ust. 3 ustawy lobbingowej poprzez wskazanie, że zasady wykonywania działalności lobbingowej na terenie Sejmu i Senatu – także w odniesieniu do posłów i senatorów – regulują odpowiednie regulaminy;
  • zmianę regulaminu Senatu poprzez dodanie do niego obowiązku powiadamiania Marszałka o działaniach podejmowanych wobec senatorów przez lobbystów zawodowych.

Równocześnie od 26 maja 2016 r. działała w Sejmie – powołana na wspólnym posiedzeniu Komisji: Administracji i Cyfryzacji, Etyki Poselskiej, Regulaminowej i Spraw Poselskich oraz Sprawiedliwości i Praw Człowieka – Podkomisja nadzwyczajna ds. wdrożenia rekomendacji GRECO przyjętych w raporcie z IV rundy ewaluacyjnej Grupy Państwa przeciwko Korupcji.

Fundacja Frank Bold ustaliła jednak, że podkomisja ta odbyła zaledwie 3 posiedzenia, w trakcie których: dokonano wyboru przewodniczącego i ustalono harmonogram prac (pierwsze posiedzenie), podkomisja zapoznała się z przedłożonym przez Ministra Sprawiedliwości Raportem Zgodności (drugie posiedzenie), podkomisja przedyskutowała możliwe kierunki prac (trzecie posiedzenie). Niestety z posiedzeń podkomisji nie sporządzono protokołów, więc nieznane są jakiekolwiek bliższe szczegóły jej obrad.

Obecnie brak jest jakichkolwiek informacji płynących z Sejmu dot. tej materii. W szczególności Sejm nie opublikował żadnych projektów ustaw czy też uchwał, zmieniających Regulamin Sejmu, odnoszących się do zaleceń GRECO. W nowej kadencji nie powołano również żadnej podkomisji, która miałaby zająć się tą kwestią.

Podsumowanie

Wiele wskazuje na to, że posłowie i senatorowie nie traktują poważnie zaleceń GRECO dot. ich kontaktów z zawodowymi lobbystami. Obecny stan prac, a w zasadzie ich brak, a także zbliżające się wakacje parlamentarne, każą przypuszczać, że Polska nie wdroży rekomendacji w nowym terminie, tj. do 30 września 2016 r. Z drugiej jednak strony, gdyby taka próba została podjęta, istnieje ryzyko, że zaproponowane rozwiązania – ze względu na ewentualny pośpiech – będą nawiązywać do obecnie obowiązującej ustawy o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa: będą równie złe.

Artykuł ukazał się również na portalu Jawny Lobbing.

Publikacja współfinansowana ze środków projektu Lobbying transparency in Poland, finansowanego ze środków Open Society Initiative for Europe jako  część działań Fundacji Open Society.

Inne artykuły z tej samej kategorii:

Precedensowy wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie szwajcarskich seniorek potwierdził, że państwa mają obowiązek aktywnie przeciwdziałać zmianom klimatu, ponieważ w przeciwnym razie naruszają prawa człowieka. Frank Bold z partnerami zbada, jak kształtować lepsze polityki klimatyczne.

13 czerwca 2024 Czytaj więcej

Frank Bold przygotował rekomendacje zmian w funkcjonowaniu komitetów monitorujących wydatkowanie środków unijnych w Polsce.

10 maja 2024 Czytaj więcej

Smog, zieleń i transport – to trzy tematy przewodnie debaty „Kraków decyduje”, w której wczoraj wzięli udział kandydaci na prezydenta Krakowa. Odpowiadali na pytania przygotowane przez mieszkańców i organizacje społeczne. Wybory samorządowe odbędą się już 7 kwietnia.

26 marca 2024 Czytaj więcej
go-to-top facebook twitter linkedin search arrow-right-long contrast letter copy-button triangle triangle